Yonar daryo

Hakim Nazirning “Yonar daryo” qissasi oʻzbek bolalar adabiyotining katta yutugʻidir. “Gazqaynar” manzarasini yorqin boʻyoqlarda gavdalantirgan bu asarda oʻsha davrda Qizilqum sahrosi kishilarining jasorati, romantik hayoti, qahramonligi hamda bir-biriga chin mehribonligi tasvirlanadi, shuningdek, oiladagi bola tarbiyasi, bunda ota-onaning tutgan roli koʻrsatiladi. Asarda voqea oʻn ikki yoshli oʻquvchi Damir tilidan hikoya qilinadi. Bundan ikki yil avval otasi vafot etib, singlisi Popuk ikkovi onasining qaramogʻida qolishgan. Koʻp vaqti ishda oʻtadigan ona bolalar tarbiyasiga kam eʼtibor bergan. Damir esa keksa buvisining oʻta mehribonligi, yumshoqligi orqasida oʻyinqaroq, oʻqishga kamhafsala, oʻjar boʻlib qolgan. Natijada, u onasiga boʻyin egmaslikka harakat qiladi. Damirlarning uzoq qarindoshlari Sulton amaki ularning uylariga tez-tez kelib turadi, shuning uchun bolalar unga oʻrganib qolishgan. Keyinchalik ota sifatida shu oilaga kirgan Sulton amaki Damir xarakterining shakllanishida muhim rol oʻynaydi. Damir xarakterida iz qoldirgan ikkinchi muhim voqea uning Qizilqumga safari boʻladi. Bu uning koʻz oʻngida yangi olam ochadi, uni mehnat quchogʻida chiniqtiradi. Gazchilarning “Gʻildirab yuradigan posyolka”si, Choʻponboboning boshchiligida ochilgan “Moʻjiza quduq”, bemorligiga qaramay Sulton amaki koʻrsatgan fidokorlik, umuman, gazchilarning afsonaviy qahramonligi Damir ruhida keskin burilish yasaydi.